ช้างสุรินทร์ Surin Elephant

ช้างสุรินทร์(Surin Elephant)

ช้างเป็นสัตว์บกขนาดใหญ่ชนิดเดียวที่มีความสัมพันธ์เกี่ยวกับคนไทยอย่างลึกซึ้งมาช้านานทั้งด้านสังคม เศรษฐกิจ การเมือง และขนบธรรมเนียมประเพณี ในอดีตคนไทยใช้ช้างในการทำศึกสงคราม การเดินทางในท้องถิ่นทุรกันดาร ป่าเขา การลากซุงเพื่อทำอุตสาหกรรมป่าไม้ และงานประเพณีวัฒนธรรมต่างๆเช่น การแห่เทียนพรรษา งานบวชนาคและโกนจุก เป็นต้นนอกจากนั้นเนื่องจากช้างเป็นสัตว์เชื่องและแสนรู้ฝึกง่่าย จึงสามารถนำมาฝึกเพื่อการแสดงต่างๆ ได้เป็นที่น่าสนใจยิ่ง เช่นการแสดงของช้างจังหวัดสุิรินทร์ ซึ่งทำรายได้ให้แก่จังหวัดแต่ละปีจำนวนมาก

หลักฐานที่แสดงถึงความผูกพันของคนไทยกับช้าง แสดงออกให้เห็นปรากฎในวรรณคดีทางพุทธศาสนา นิทาน นิยาย ตำนาน สุภาษิต และคำพังเพย รวมทั้งหลักฐานที่ปรากฏในด้านจิตรกรรม ปฏิมากรรม รูปภาพลวดลายเกี่ยวกัยช้าง เป็นต้น สำหรับช้างที่มีลักษณะดีถูกต้้องตามลักษณะคชลักษณ์จะได้รับการขึ้นระวางเป็นช้างต้น คือช้าง คู่บารมีของพระมหากษัตริย์ไทย ตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยจนถึงรัชกาลปัจจุบัน

ปัจจุบันป่าไม้ึ่ซึ่งเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของช้างถูกทำลาย ทำให้เกิดผลกระทบต่อวิถีชีวิตของช้าง ประกอบกับความจำเป็นในการใช้ช้างมีน้อย ช้างจึงไม่ได้รับความสนใจเท่าที่ควรทำให้ช้างในประเทศไทยมีจำนวนน้อยลงจนเป็นที่น่าวิตกว่าอาจจะสูญพันธ์ แต่ถึงอย่างไรก็ตามได้มีชาวพื้นเมืองสุรินทร์  "ส่วย" ได้ยึดอาชีพเลี้ยงช้างซึ่งถือว่าเป็นมรดกของบรรพบุรุษไว้อย่างมั่นคง ทางจังหวัดสุรินทร์และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยได้สนับสนุนให้มีการดำรงและถ่ายทอดประเพณีการเลี้ยงช้างนี้ โดยจัดเป็นหมู่บ้านช้าง และการแสดงของช้างต่อเนื่องมา

ซึ่งในปี นี้ พ.ศ. ๒๕๕๕ เป็นการแสดงของช้างครบรอบปีที่ ๕๒

อารีย์ ทองแก้ว

กรกฎาคม 2538

เอกสารอ้างอิง ช้าง

ISBN  974 - 88740 - 0 - 1